czytaj atykuł
w 277 e-wydaniu

Podziemne korytarze, stacje widma, historyczne tunele i zakamarki. Najstarsza sieć komunikacyjna w Europie, londyński tube, to gratka nie tylko dla trainspotterów.

Wyspy smaku: rowerem po mieście >>

Jeśli mam wybrać – metro czy autobus, wybiorę to drugie. Chyba że w grę wchodzi spacer, który jest najidealniejszą, choć niekoniecznie najszybszą, opcją transportową. Londyńskie metro bywa zatłoczone, duszne i brudne. Irytuje też, kiedy zaczynają się „weekendowe prace remontowe” i nie można nigdzie dojechać. Podziemny transport jest jednak niezastąpiony, jeśli weźmie się pod uwagę wielkość Londynu – średnica autostrady M25, która biegnie dokoła stolicy, ma ponad 60 km! Po spotkaniu z pewnym brytyjskim inżynierem, który barwnie opisywał mi historię londyńskiego metra (na przykładzie pięknej, choć trochę ciasnej stacji Wapping nad Tamizą), uświadamiam sobie, jak niesamowity to system.

Duchy na stacji
Fascynujące jest to, jak zmienia się metro. Stacje, które chwilowo lub na stałe zostają wyłączone z ruchu, stają się platformami-widmo. Nie wysiądzie już na nich żaden pasażer, ustanie ruch, zablokowane zostaną bramki. Ile takich miejsc jest na całej 408-kilometrowej długości londyńskiego metra? Według Hywela Williamsa, znawcy i pasjonata londyńskiego podziemnego świata, opuszczonych stacji jest w Londynie ponad czterdzieści. Na przykład, na czerwonej linii między stacjami Tottenham Court Road i Holborn jest stacja, z której nikt nie korzystał od 1932 roku. Kiedyś nazywała się British Museum Station (1908-1933). Jak twierdzi Williams, jeśli podróż między dwoma punktami na linii metra zajmuje dziwnie dużo czasu, można się domyśleć, że kiedyś między nimi była trzecia stacja. Podobno czasem można nawet zobaczyć z okna kawałek muru lub platformy. Podpowiadamy, gdzie znajdują się londyńskie duchy metra.

Film na stacji
Na linii Picadilly można było przez kilka pierwszych dni lipca odwiedzić dawną stację Aldwych (1907-1994), znajdującą się między Holborn i Covent Garden. W czasie II Wojny Światowej wnętrza stacji służyły jako schron. To tutaj przechowywano też zagrożone wojenną zawieruchą zbiory eksponatów z British Museum. Przez 87 lat swojej działalności stacja była dosyć słabo zaludniona, dlatego też pociągi zatrzymywały się na Aldwych tylko w godzinach szczytu. Zamknięto ją w 1994 roku i od tego czasu podobno tu straszy. Duchów nie boją się zapewne ekipy filmowe. Wewnątrz stacji kręcono m.in. film “Czas Patriotów” z Harrisonem Fordem, czarną komedię “Honest” z członkiniami zespołu All Saints oraz teledyski zespołu Prodigy – Firestarter oraz Everlast’s Black Jesus.

Stacje widmo
W centrum Londynu jest osiem stacji-widmo, m.in. wcześniej wspomniana British Museum, Saint Mary’s między Aldgate East i Whitechapel (1884-1938) czy King William Street (1890-1900), która znajdowała się na północ od London Bridge. Większość z nich jest niedostępna dla pasażerów, ale można je rozpoznać po charakterystycznych budynkach z czerwonej cegły. – Stare stacje są jak kawałek historii, który jest w zasięgu ręki. To podziemna, fascynująca przygoda – tłumaczy swoją fascynację londyńskimi stacjami-widmo Ajit Chambers, który lobbuje w urzędzie miasta za otwarciem wielkiego londyńskiego muzeum podziemnego transportu. Czy ktoś otworzy dla londyńczyków stacje-widma?
Aleksandra Kaniewska / Fot. Getty Images

Wyspy smaku: rowerem po mieście >>